Almanya’da yaşayan pek çok Türk çift, evliliklerini sonlandırmaya karar verdiğinde ilk merak ettikleri konu almanya anlaşmalı boşanma yoluyla süreci daha hızlı ve daha az yıpratıcı şekilde tamamlayıp tamamlayamayacaklarıdır. İyi haber şu: Alman hukuku, tarafların uzlaşarak ayrılmasını kolaylaştıran bir sistem sunuyor; ancak bu sistemin Türkiye’deki “anlaşmalı boşanma” uygulamasından bazı önemli farkları var.
Almanya’da Anlaşmalı Boşanma Ne Anlama Gelir?
Alman hukuk sisteminde Türkiye’deki gibi tek celsede sonuçlanan, noter onaylı bir “anlaşmalı boşanma protokolü” kavramı bulunmaz. Bunun yerine, tarafların boşanmanın sonuçları (mal paylaşımı, nafaka, velayet, ev eşyası) konusunda mahkeme dışında anlaşmaya varması ve bu anlaşmayı mahkemeye sunması söz konusudur. Taraflar anlaştığında dava süreci kısalır, duruşma sayısı azalır ve genellikle tek bir duruşmada boşanma kararı çıkar.
Anlaşmalı Boşanmanın Şartları Nelerdir?
Almanya’da boşanma başvurusunun kabul edilebilmesi için öncelikle evliliğin “çökmüş” (gescheitert) sayılması gerekir. Bunun en yaygın ispat yolu ise ayrı yaşama süresidir:
- Taraflar en az bir yıl fiilen ayrı yaşamış olmalıdır (aynı evde farklı odalarda yaşamak da bazı koşullarda kabul edilebilir).
- Her iki taraf da boşanmayı istediğini mahkemeye beyan etmelidir.
- Mal paylaşımı, nafaka ve varsa velayet konularında asgari bir mutabakat sağlanmış olmalıdır.
Ayrılık süresi üç yılı aşarsa, karşı tarafın rızası aranmaksızın da boşanma kararı verilebilir; ancak anlaşmalı süreçte amaç bu süreyi beklemeden, bir yılın sonunda hızlı sonuca ulaşmaktır.
Süreç Adım Adım Nasıl İşler?
- Ayrılık süresinin belgelenmesi: Ayrı adreslerde ikamet, ayrı hesaplar veya tanık beyanı ile ispat edilebilir.
- Boşanma dilekçesinin hazırlanması: Almanya’da boşanma davası ancak bir avukat aracılığıyla açılabilir; taraflardan biri dilekçeyi kendi avukatı üzerinden sunar.
- Karşı tarafın rızasının bildirilmesi: Anlaşmalı süreçte karşı taraf ayrı bir avukat tutmak zorunda değildir, sadece onay beyanında bulunması yeterli olabilir.
- Emeklilik hakları dengelemesi (Versorgungsausgleich): Mahkeme, taraflar itiraz etmedikçe bu dengelemeyi resen inceler.
- Duruşma ve karar: Anlaşmalı dosyalarda genellikle tek duruşmada boşanma kararı verilir.
Mal Paylaşımı ve Nafaka Nasıl Çözülür?
Anlaşmalı boşanmanın en önemli avantajı, tarafların evlilik boyunca edinilen malların paylaşımı (Zugewinnausgleich) ve nafaka konularını mahkeme dışında, kendi belirledikleri şartlarla çözebilmesidir. Bu anlaşma noter huzurunda yapılırsa icra edilebilir bir belge niteliği kazanır ve ileride ihtilaf çıkma riski büyük ölçüde azalır.
Çocuklu Çiftlerde Durum Nasıl Değişir?
Küçük çocuğu olan çiftlerde mahkeme, velayet ve kişisel ilişki (Umgangsrecht) konusunda tarafların anlaşmasını teşvik eder, ancak çocuğun menfaatine aykırı bir düzenleme varsa mahkeme buna müdahale edebilir. Bu nedenle çocuklu ailelerde anlaşma metninin çocuğun okulu, sağlığı ve günlük düzeni gözetilerek hazırlanması büyük önem taşır.
Süre ve Maliyet
Tarafların tam anlaştığı, karşı tarafın da avukat tutmadığı dosyalarda süreç genellikle dört ile sekiz ay arasında tamamlanabilir. Çekişmeli dosyalarda bu süre bir yılı, mal varlığı karmaşık olan dosyalarda daha da uzun süreleri bulabilir. Mahkeme masrafları ve avukatlık ücretleri tarafların gelirine ve dava değerine (Streitwert) göre hesaplanır; düşük gelirli taraflar için adli yardım (Verfahrenskostenhilfe) imkânı da mevcuttur.
Türk Çiftler İçin Dikkat Edilmesi Gerekenler
Almanya’da alınan boşanma kararının Türkiye’de de geçerli sayılması için nüfus müdürlüğüne veya Türk konsolosluğuna bildirimde bulunulması gerekir. Ayrıca taraflardan biri Almanca bilmiyorsa duruşmalarda yeminli tercüman talep etme hakkı vardır; bu, sürecin adil işlemesi açısından ihmal edilmemesi gereken bir husus.
Parlar Partner Avukatlık Bürosu olarak Gelsenkirchen merkezli ekibimizle, Almanya’da yaşayan Türk vatandaşlarının anlaşmalı boşanma süreçlerini hem Almanca hem Türkçe takip ederek, mal paylaşımından velayete kadar her adımda yanınızda oluyoruz. Sürecinizle ilgili sorularınız için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Almanya’da anlaşmalı boşanma Türkiye’dekiyle aynı mı işler?
Hayır, Alman hukuk sisteminde Türkiye’deki gibi tek celsede sonuçlanan noter onaylı bir anlaşmalı boşanma protokolü kavramı bulunmaz; taraflar sonuçlar üzerinde mahkeme dışında anlaşıp bunu mahkemeye sunar.
Anlaşmalı boşanmanın şartları nelerdir?
Evliliğin çökmüş sayılması gerekir; bunun en yaygın ispat yolu taraflarının en az bir yıl fiilen ayrı yaşamış olmasıdır.
Taraflar anlaşırsa dava ne kadar sürer?
Taraflar anlaştığında dava süreci kısalır, duruşma sayısı azalır ve genellikle tek bir duruşmada boşanma kararı çıkar.
Boşanma Hukukuyla İlgili Diğer Makaleler
