Almanya’da yaşayan ama Türk vatandaşlığını koruyan kişiler vefat ettiğinde, akla gelen ilk sorulardan biri: mirasta hangi ülke hukuku uygulanır? Bu soru, hem mirasçıların kimler olduğunu hem de saklı pay gibi hakların nasıl hesaplanacağını doğrudan etkiler.
AB Miras Tüzüğü’nün Temel Kuralı
Almanya’nın da taraf olduğu AB Miras Tüzüğü (Verordnung Nr. 650/2012) kapsamında, genel kural olarak mirasa uygulanacak hukuk, miras bırakanın son mutat mesken (gewöhnlicher Aufenthalt) sahibi olduğu ülkenin hukukudur. Bu, vatandaşlıktan bağımsız bir bağlama noktasıdır.
Türk Vatandaşları İçin Ne Anlama Gelir?
Almanya’da yıllardır yerleşik olarak yaşayan bir Türk vatandaşı vefat ederse, kural olarak mirasına Alman miras hukuku uygulanır — vatandaşlığı Türk olsa bile. Ancak bu kuralın önemli bir istisnası vardır.
Hukuk Seçimi (Rechtswahl) İmkanı
AB Miras Tüzüğü, kişilere kendi vatandaşlık hukuklarını miraslarına uygulanacak hukuk olarak seçme hakkı tanır. Bu seçim:
- Vasiyetname veya miras sözleşmesi içinde açıkça belirtilmelidir,
- Seçilen hukuk, seçim anındaki veya ölüm anındaki vatandaşlık hukuku olabilir,
- Yapılmazsa, otomatik olarak mutat mesken kuralı uygulanır.
Bu nedenle Türk miras hukukunun (örneğin farklı saklı pay oranları) uygulanmasını isteyen kişiler, bunu vasiyetnamelerinde açıkça belirtmelidir.
Türkiye’deki Taşınmazlar İçin Özel Durum
Türk hukuku, taşınmazlar (gayrimenkuller) konusunda genellikle taşınmazın bulunduğu ülke hukukunun (lex rei sitae) uygulanmasını öngörür. Bu nedenle Almanya’da yerleşik bir kişinin Türkiye’deki gayrimenkulü, Alman hukuku miras hukukuna göre değerlendirilse bile, Türkiye’deki tapu işlemlerinde Türk hukuku ve mahkemeleri devreye girebilir. Bu çifte yapı, sınır ötesi miraslarda dikkatli bir planlama gerektirir.
Neden Önemli?
Uygulanacak hukuk, mirasçıların kimler olduğunu, saklı pay oranlarını, mirasın reddi sürelerini ve vergi yükümlülüklerini doğrudan etkiler. Türk ve Alman miras hukuku arasında bu noktalarda önemli farklar bulunur.
Sonuç
Almanya’da yaşayan Türk vatandaşları için mirasa uygulanacak hukukun önceden planlanması, mirasçılar arasında ileride çıkabilecek belirsizlik ve uyuşmazlıkları önler. Parlar Partner Avukatlık Bürosu olarak, hem Türk hem Alman miras hukukuna hakimiyetimizle sınır ötesi miras planlaması ve uyuşmazlık çözümünde destek sağlıyoruz.
Sık sorulan sorular
Almanya’da mirasa hangi ülke hukuku uygulanır?
AB Miras Tüzüğü (Verordnung Nr. 650/2012) kapsamında genel kural, mirasa uygulanacak hukukun miras bırakanın son mutat mesken (gewöhnlicher Aufenthalt) sahibi olduğu ülkenin hukuku olmasıdır; bu, vatandaşlıktan bağımsız bir bağlama noktasıdır.
Almanya’da yerleşik bir Türk vatandaşının mirasına hangi hukuk uygulanır?
Kural olarak, Türk vatandaşlığını korusa dahi Almanya’da yıllardır yerleşik yaşayan kişinin mirasına Alman miras hukuku uygulanır; ancak bu kuralın önemli bir istisnası olan hukuk seçimi imkanı bulunmaktadır.
Kişi kendi vatandaşlık hukukunu miras hukuku olarak seçebilir mi?
Evet, AB Miras Tüzüğü kişilere vasiyetname veya miras sözleşmesinde açıkça belirtmek suretiyle kendi vatandaşlık hukuklarını miraslarına uygulanacak hukuk olarak seçme hakkı tanır; seçim yapılmazsa otomatik olarak mutat mesken kuralı uygulanır.
