Boşanma sürecinin ilk ve genellikle en gergin aşaması, “kim evde kalacak, kim çıkacak?” sorusudur. Almanya ayrılık yılında konut kullanımı konusu, hem duygusal hem hukuki açıdan hassas bir denge gerektirir; çünkü taraflardan biri istemeden diğerini evden çıkaramaz.

Ayrılık Yılı Sırasında Aynı Evde Kalınabilir mi?

Evet, hatta bazı çiftler mali nedenlerle bunu tercih etmek zorunda kalır. Bu durumda “oda ve masa ayrımı” (Trennung von Tisch und Bett) yapılması gerekir: taraflar ayrı odalarda yatar, ortak ev işleri ve alışverişi sonlandırır, birlikte tatil veya sosyal etkinliklere katılmaz. Bu ayrımın gerçek olduğu, ileride ihtiyaç duyulursa tanık beyanı veya yazışmalarla ispatlanabilmelidir.

Konuttan Kim Çıkmak Zorunda?

Kural olarak hiçbir eş, diğerini tek taraflı kararla evden çıkaramaz; konuttan ayrılma tamamen gönüllülük esasına dayanır. Ancak bazı istisnai durumlarda mahkeme, konutun tek bir tarafa tahsis edilmesine karar verebilir:

• Aile içi şiddet: Şiddet veya ciddi tehdit varsa, mağdur eş mahkemeden acil konut tahsisi (Wohnungszuweisung) talep edebilir.
• Çocuğun menfaati: Küçük çocuğun düzeninin bozulmaması için, çocukla kalan ebeveynin evde kalması yönünde karar verilebilir.
• Ciddi geçimsizlik: Aynı evde yaşamanın sürdürülemez hale geldiği, sağlığı tehdit eden durumlarda da mahkeme müdahale edebilir.

Kira Sözleşmesi Kimin Üzerine Kayıtlıysa Ne Olur?

Kira sözleşmesi yalnızca bir eşin adına olsa dahi, evlilik süresince diğer eş de fiilen konutta oturma hakkına sahiptir. Boşanma sonrasında ise kira sözleşmesinin kimin üzerinde kalacağı taraflar arasında anlaşılabilir ya da mahkeme kararıyla belirlenebilir; ev sahibi bu konuda kural olarak taraflara müdahale edemez.

Konutun Kullanım Bedeli (Nutzungsentschädigung)

Taraflardan biri ortak konutta kalmaya devam ederken diğeri çıkarsa, evde kalan taraf, çıkan tarafa belirli bir kullanım bedeli ödemekle yükümlü tutulabilir. Bu bedel, evin piyasa kira değeri, tarafların gelir durumu ve konutun mülkiyet yapısına göre hesaplanır.

Ev Kiralık mı, Mülk mü Olduğuna Göre Fark Var mı?

Ev kiralıksa, taraflar arasında yalnızca kullanım hakkı ve kira paylaşımı gündeme gelir. Ev mülkse (özellikle her iki tarafın da ortak sahibi olduğu durumlarda), kullanım bedeli daha karmaşık bir hesaplamaya tabi olabilir ve boşanma sonrası mal paylaşımı sürecinde ayrıca değerlendirilir.

Anlaşma Sağlanamazsa Ne Yapılmalı?

1. Öncelikle yazılı bir teklif ile karşı taraftan cevap istenmesi önerilir.
2. Anlaşma sağlanamazsa, aile mahkemesinden geçici konut düzenlemesi (einstweilige Anordnung) talep edilebilir; bu, normal dava sürecinden çok daha hızlı sonuçlanır.
3. Acil ve ciddi durumlarda (şiddet gibi) polis müdahalesi ve acil koruma kararı da devreye girebilir.

Türk Aileler İçin Pratik Not

Aynı evde ayrı yaşamanın psikolojik yükü, özellikle çocuklu ailelerde büyük olabilir. Mümkünse taraflar, ayrılık sürecinin başında konut konusunda yazılı bir geçici anlaşma yaparak hem kendilerini hem çocuklarını gereksiz gerginlikten koruyabilir.

Parlar Partner Avukatlık Bürosu olarak, ayrılık döneminde konut kullanımı ve tahsisi konularında hem anlaşmalı çözümler hem de mahkeme süreçlerinde müvekkillerimize destek sağlıyoruz. Sorularınız için bizimle iletişime geçebilirsiniz.