Almanya’da yaşayan Türk toplumunu en çok ilgilendiren vatandaşlık düzenlemelerinden biri, 27 Haziran 2024’te yürürlüğe giren reformla getirilen çoklu vatandaşlık (Mehrstaatigkeit) serbestisidir. Onlarca yıldır Türk vatandaşlarının Alman vatandaşlığına geçerken karşılaştığı en büyük engellerden biri artık ortadan kalkmış durumda.

Eski Durum: Genel Kural Olarak Tek Vatandaşlık Zorunluluğu

Reform öncesinde Almanya, kural olarak vatandaşlığa geçen kişilerin önceki vatandaşlıklarından (Türk vatandaşlığından) resmi olarak çıkmasını (Entlassung) şart koşuyordu. Bu durum, pek çok Türk vatandaşının Alman vatandaşlığına geçmekten çekinmesine neden olan en önemli faktörlerden biriydi; çünkü insanlar Türkiye’deki mülkiyet, miras ve aile bağlarını kaybetme endişesi taşıyordu.

Eski Sistemdeki İstisnalar

Eski düzenlemede bile bazı istisnalar mevcuttu: AB vatandaşları, İsviçre vatandaşları ve Türk vatandaşlığından çıkışın “makul olmayan zorluklar” (ekonomik kayıp, miras hakkı kaybı, askerlik yükümlülüğü gibi) içerdiği durumlarda çifte vatandaşlığa izin veriliyordu. Ancak bu istisnaların değerlendirilmesi her zaman öngörülebilir değildi.

Yeni Durum: Çoklu Vatandaşlık Artık Genel Kural

2024 reformuyla birlikte, Alman vatandaşlığına geçen kişilerin önceki vatandaşlıklarından çıkması artık zorunlu değildir. Bu, Türk vatandaşlarının hem Türk hem Alman pasaportuna aynı anda sahip olabileceği anlamına gelir.

Bu Değişiklik Türk Toplumu İçin Neden Bu Kadar Önemli?

• Türkiye’deki miras ve mülkiyet haklarının korunması artık vatandaşlık geçişiyle risk altına girmiyor
• Türkiye’ye seyahatlerde Türk pasaportu kullanılmaya devam edilebiliyor
• Aile bağları ve kimlik hissi açısından Türk vatandaşlığından “resmen ayrılma” zorunluluğu ortadan kalktı
• Alman vatandaşlığının getirdiği AB içi serbest dolaşım, seçme-seçilme hakkı gibi avantajlardan tam olarak yararlanılabiliyor

Türk Vatandaşlığını Korumak İçin Ekstra Bir İşlem Gerekir mi?

Alman vatandaşlığına geçiş sürecinde, artık Türk makamlarına ayrıca “vatandaşlıktan çıkma” başvurusu yapılmasına gerek yoktur. Ancak başvuru sahiplerinin, Alman vatandaşlık başvurusu sırasında bu konuyu netleştirmesi ve gerekli belgelerin doğru sunulması önerilir.

Zaten Alman Vatandaşlığına Geçerken Türk Vatandaşlığından Çıkmış Olanlar Ne Yapabilir?

Reform öncesinde Alman vatandaşlığına geçerken Türk vatandaşlığından resmi olarak çıkmış (Türk pasaportunu kaybetmiş) kişiler için durum farklıdır. Bu kişiler, Türk vatandaşlığını yeniden kazanmak istiyorsa, Türkiye’deki ilgili nüfus müdürlüğü veya konsolosluk üzerinden ayrı bir “yeniden vatandaşlığa alınma” (yeniden ihdas) başvurusu yapması gerekir; bu, Alman reformunun otomatik bir sonucu değildir.

Doğuştan Çifte Vatandaşlık: Almanya’da Doğan Türk Çocukları

Almanya’da doğan ve belirli şartları (ebeveynlerden birinin en az beş yıldır Almanya’da yasal ikameti gibi) karşılayan Türk kökenli çocuklar, doğuştan hem Alman hem Türk vatandaşlığına sahip olabilir. 2024 reformu öncesinde bu çocukların 21 yaşına kadar iki vatandaşlıktan birini seçmesi gerekiyordu (“Optionspflicht”); reformla birlikte bu seçim zorunluluğu da kaldırıldı, çocuklar artık her iki vatandaşlığı da kalıcı olarak koruyabiliyor.

Vatandaşlık Başvurusu Sürecinde Dikkat Edilmesi Gerekenler

• Türk vatandaşlığından çıkma zorunluluğu kalktığı için, başvuru dosyasında bu konuda eksik veya yanlış bilgi verilmemeli
• Türk pasaportunun geçerliliğinin sürdürülmesi için Türk nüfus kayıtlarının da güncel tutulması önerilir
• Askerlik durumu gibi Türkiye’ye özgü yükümlülüklerin çifte vatandaşlıkla birlikte nasıl etkileneceği ayrıca değerlendirilmelidir

2024 reformu, Almanya’daki Türk toplumu için onlarca yıllık bir engeli ortadan kaldıran tarihi bir değişiklik oldu. Parlar Partner Avukatlık Bürosu olarak, Türk vatandaşlarına çoklu vatandaşlık imkanlarının doğru kullanılması ve başvuru sürecinde destek sağlıyoruz.