Almanya’da bir ticari işlem kapsamında elinize geçen bir çeki, kendi borcunuza karşılık başka birine ciro ettiniz. Ancak çeki devrettiğiniz kişi, çeki bankaya ibraz ettiğinde karşılıksız çıktı. “Ben sadece çeki devrettim, bu durumda çekin bedelinden ben de sorumlu tutulur muyum?” sorusu, ticari hayatta çek kullanan pek çok kişinin bilmediği bir risktir.
Ciranta Kural Olarak Sorumludur
Kambiyo senetlerine ilişkin Alman mevzuatına (Scheckgesetz) göre, bir çeki ciro ederek devreden kişi (Indossant), aksi açıkça belirtilmedikçe, çekin ödenmemesi hâlinde sonraki hamillere karşı müteselsilen sorumlu olur; yani sadece çeki elinizden çıkarmış olmanız sorumluluğunuzu ortadan kaldırmaz.
Bu Sorumluluk Nasıl İşler?
- Müracaat hakkı (Regress) doğar: Çek karşılıksız çıkarsa, hamil, çeki düzenleyene karşı olduğu kadar zincirdeki tüm cirantalara karşı da müracaat hakkını kullanabilir.
- Usulüne uygun protesto şarttır: Hamilin cirantalara müracaat edebilmesi için, çekin süresi içinde bankaya ibraz edilip protesto edilmesi veya buna eşdeğer bir tespitin yapılması gerekir.
- “Ciro yasağı” kaydı sorumluluğu sınırlayabilir: Çeki ciro ederken “emre yazılı değildir” (nicht an Order) gibi bir kayıt koyduysanız, bu durum sonraki cirantalara karşı sorumluluğunuzu kaldırabilir.
Parlar Partner Avukatlık Bürosu Olarak Yanınızdayız
Almanya ve Türkiye arasında yaşanan kambiyo senetleri ve ticari alacaklar meselelerinde, iki ülkenin hukuk sistemini de bilen bir ekiple çalışmak sürecin sonucunu doğrudan etkiler. Gelsenkirchen merkezli büromuz; Essen, Oberhausen, Bochum, Recklinghausen, Herne, Herten, Gladbeck, Bottrop, Hattingen, Marl ve Castrop-Rauxel başta olmak üzere bölgede yaşayan vatandaşlarımıza Türkçe ve Almanca dillerinde hukuki destek sunmaktadır. Yaşadığınız sorunu bize anlatın, birlikte en doğru adımı belirleyelim.
Bu Durumda Nasıl Hareket Etmelisiniz?
- Çekin protesto edilip edilmediğini öğrenin: Müracaat hakkının usulüne uygun doğup doğmadığını netleştirin.
- Ödeme yaparsanız kendi müracaat hakkınızı kullanın: Hamile ödeme yapmak zorunda kalırsanız, siz de çeki size ciro eden kişiye veya düzenleyene müracaat edebilirsiniz.
- Süreci belgelerle takip edin: Çekin el değiştirdiği tüm aşamaları ve yazışmaları kayıt altına alın.
Sorumluluktan Tamamen Kaçınmanın Bir Yolu Var mı?
Bir çeki ciro ederken üzerine “ciro yasağı” kaydı koymanız, sizi sonraki hamillere karşı sorumluluktan kural olarak kurtarabilir; ancak bu kaydın çekin kabul edilebilirliğini etkileyebileceğini de göz önünde bulundurmanız gerekir.
Şimdi Yapmanız Gerekenler
- Çekin protesto durumunu ve ibraz tarihini netleştirin.
- Ciro zincirindeki tüm tarafları ve belgeleri toplayın.
- Sorumluluk kapsamınızı bir kıymetli evrak hukuku avukatıyla değerlendirin.
İlgili Makaleler
