Almanya’daki bir satıcıdan bir yat satın aldınız; sözleşmeye göre yat, satıcının bulunduğu limandan kendi mürettebatıyla Türkiye’deki teslim noktanıza doğru sefere çıkacaktı. Ancak yolculuk sırasında şiddetli bir fırtınaya yakalanan yat, siz teslim almadan önce ciddi hasar gördü. “Risk hangi tarafa aitti?” sorusu, uzak mesafeden deniz taşıtı satın alan pek çok alıcının merak ettiği teknik bir deniz ticaret hukuku konusudur.

Risk Geçişi Sözleşmedeki Teslim Şekline Bağlıdır

Bir deniz taşıtının satışında risk geçişi (Gefahrübergang), öncelikle taraflar arasındaki sözleşmede kararlaştırılan teslim koşuluna göre belirlenir; sözleşmenizde teslimatın “alıcının belirlediği limanda, alıcı teslim aldığında” gerçekleşeceği kararlaştırılmışsa, yolculuk sırasında oluşan hasarın riski kural olarak hâlâ satıcıya aittir, çünkü mülkiyet ve risk henüz size geçmemiştir. Buna karşılık, sözleşmede teslimatın satıcının limanında, yatın suya indirilip yola çıkarılmasıyla tamamlandığı kararlaştırılmışsa, risk bu andan itibaren size geçmiş sayılabilir ve yolculuk sırasındaki hasardan siz sorumlu tutulabilirsiniz. Özel bir teslim koşulu kararlaştırılmamışsa, genel satış hukuku kuralları (BGB § 446/447) ve varsa uluslararası taşıma teamülleri devreye girer.

Bu Durumda Hangi Adımları Atmalısınız?

• Sözleşmenizdeki teslim maddesini inceleyin: Satış sözleşmenizde risk geçişinin hangi ana bağlandığını netleştirin.
• Fırtına ve hasarı belgeleyin: Fırtınanın gerçekleştiğini gösteren meteorolojik kayıtları ve hasarın kapsamını gösteren bir eksper raporu temin edin.
• Sigorta kapsamını kontrol edin: Yatın yolculuk sırasında bir deniz taşıma sigortası (Transportversicherung) ile korunup korunmadığını ve bu sigortanın kimin adına yapıldığını araştırın.

Parlar Partner Avukatlık Bürosu Olarak Yanınızdayız

Almanya ve Türkiye arasında yaşanan deniz taşıtı satışlarında risk geçişi, taşıma sırasında oluşan hasarlar ve sigorta kapsamı uyuşmazlıkları meselelerinde, iki ülkenin hukuk sistemini de bilen bir ekiple çalışmak sürecin sonucunu doğrudan etkiler. Gelsenkirchen merkezli büromuz; Essen, Oberhausen, Bochum, Recklinghausen, Herne, Herten, Gladbeck, Bottrop, Hattingen, Marl ve Castrop-Rauxel başta olmak üzere bölgede yaşayan vatandaşlarımıza Türkçe ve Almanca dillerinde hukuki destek sunmaktadır. Yaşadığınız sorunu bize anlatın, birlikte en doğru adımı belirleyelim.

Risk Bana Geçmişse Yine de Satıcıya Karşı Hakkım Olur mu?

Risk size geçmiş olsa bile, satıcının yatın denize elverişliliğini (Seetüchtigkeit) yeterince kontrol etmeden veya bilinen bir kusuru gizleyerek yolculuğa çıkarmış olması, ayrı bir sorumluluk nedeni oluşturabilir; bu nedenle hasarın salt fırtınadan mı yoksa yatın önceden var olan bir zayıflığından mı kaynaklandığını bir uzmana incelettirmeniz önemlidir.

Sigortam Yoksa Tamamen Zararda mıyım?

Sigortanız yoksa ve risk size geçmişse, hasar bedelini kendi imkanlarınızla karşılamanız gerekebilir; ancak satıcının sözleşmesel yükümlülüklerini ihlal ettiğini (örneğin uygun olmayan bir zamanda sefere çıkarttığını) ispatlayabilirseniz, satıcıya karşı ayrı bir tazminat talebiniz gündeme gelebilir.

Şimdi Yapmanız Gerekenler

1. Sözleşmenizdeki risk geçişi maddesini netleştirin.
2. Fırtına ve hasarı bağımsız bir raporla belgeleyin.
3. Bir deniz ticaret hukuku avukatıyla sorumluluk ve sigorta durumunuzu değerlendirin.