Almanya’daki müşterinize göndermek üzere gemiye yüklediğiniz ürünler, limana ulaşması gerektiği tarihte ortaya çıkmadı. Nakliyeci “yük kayboldu” diyor ama net bir açıklama alamıyorsunuz ve zararınızın nasıl karşılanacağını bilmiyorsunuz. Deniz ticaretinde yük kaybı, ne yazık ki nadir olmayan bir durum; ama sorumluluk ve tazminat mekanizması oldukça net kurallara bağlı.
Yük Kaybında Kim Sorumlu?
Deniz taşımacılığında taşıyıcının sorumluluğu, taraf olunan uluslararası kurallara (Hamburg Kuralları, Lahey-Visby Kuralları) ve konşimentodaki (Bill of Lading) hükümlere göre belirlenir. Genel kural olarak taşıyıcı, yükü teslim aldığı andan varış limanında teslim edeceği ana kadar geçen süreçte oluşan kayıp ve hasarlardan sorumludur.
Taşıyıcının Sorumluluğu Sınırsız mı?
Hayır, uluslararası kurallar taşıyıcının sorumluluğuna genellikle kilogram veya paket başına belirli bir üst sınır getirir. Bu sınır, malın gerçek değerinin çok altında kalabilir; bu nedenle yüksek değerli yükler için ayrıca bir nakliyat sigortası (Cargo Insurance) yaptırmak, taşıyıcının sınırlı sorumluluğunun ötesinde tam koruma sağlar.
Kayıp Tespit Edildiğinde İzlenecek Adımlar
- Taşıyıcıdan yazılı olarak resmi kayıp bildirimi (Verlustanzeige) talep edin
- Konşimento, ticari fatura ve paketleme listesini bir araya getirin
- Sigortanız varsa derhal sigorta şirketine bildirim yapın, bildirim süresine dikkat edin
- Taşıyıcıya karşı yazılı olarak resmi tazminat talebinde bulunun
Sigorta Yoksa Ne Yapılır?
Sigortanız yoksa, taşıyıcının sınırlı sorumluluğu çerçevesinde tazminat talep edebilirsiniz; ancak bu tutar genellikle malın gerçek değerinin çok altında kalır. Taşıyıcının kayıp konusunda ağır kusuru (kasıt veya pervasızca davranış) ispatlanabilirse, sorumluluk sınırının kaldırılması ve tam zararın talep edilmesi mümkün olabilir; ancak bu ispat genellikle zordur.
Talebimi Ne Kadar Sürede Yapmalıyım?
Deniz taşımacılığında zamanaşımı süreleri uygulanan kurallara göre değişir, genellikle 1 yıl gibi nispeten kısa bir süredir. Bu süre kaçırılırsa taşıyıcıya karşı talep hakkı tamamen kaybedilebilir; bu yüzden kayıp fark edilir edilmez hukuki süreci başlatmak kritik önem taşır.
Müşterime Karşı Sorumluluğum Ne Olur?
Satış sözleşmenizdeki teslim şekline (Incoterms) göre, kayıp riskinin hangi aşamada alıcıya geçtiği belirlenir. Riskin sizde olduğu bir teslim şeklinde (örneğin CIF öncesi aşamalarda) müşterinize karşı da sorumlu olabilirsiniz; bu durumda taşıyıcıya veya sigortaya karşı yürüttüğünüz talep, aynı zamanda kendi zararınızı telafi etmenizi sağlar.
Zararınızı Doğru Yoldan Tahsil Edin
Deniz ticaretinde yük kaybı davaları, hem uluslararası taşıma kurallarını hem de sigorta hukukunu iyi bilmeyi gerektirir. Parlar Partner olarak Türkiye-Almanya arası ihracat yapan işletmelere yük kaybı ve hasar taleplerinde uçtan uca destek sağlıyoruz. Durumunuzu bize iletin, zararınızı birlikte tahsil edelim.
