Kısa cevap rahatlatıcıdır: vatandaşlık başvurusunda iş değişikliği tek başına bir ret sebebi değildir; kanunda “aynı işverende şu kadar yıl çalışmış olmak” diye bir şart yoktur.

İdarenin baktığı şey işverenin adı değil, geçiminizi kendi imkânınızla sağlayıp sağlayamadığınızdır. Bu yüzden beş yılda beş kez iş değiştirmiş ama hiç kesintisiz gelir kaybı yaşamamış bir başvurucu, tek işveren yanında çalışıp uzun süre desteğe muhtaç kalmış bir başvurucudan daha güçlü durumdadır.

Vatandaşlık başvurusunda iş değişikliği neden sorulur?

Sorulmasının sebebi geçmişi denetlemek değil, geleceği öngörmektir. İdare, başvurunun karara bağlandığı anda geçiminizin güvence altında olup olmadığına ve bunun sürmesinin beklenip beklenemeyeceğine bakar. İş değişiklikleri, bu öngörünün nasıl yapılacağını etkiler; kendi başlarına olumsuz bir işaret değildir.

Bu değerlendirmede belirleyici olan iki nokta vardır. Birincisi gelirin, sizin ve bakmakla yükümlü olduğunuz kişilerin ihtiyacını sosyal yardıma başvurmadan karşılamaya yetmesidir. İkincisi gelirin sürekliliğidir: mevcut işin niteliği, sözleşmenin süreli olup olmadığı ve deneme süresinin bitip bitmediği burada rol oynar.

Bu yüzden başvurunun zamanlaması, iş geçmişinden daha önemlidir. Yeni bir işe girdiyseniz ve deneme süreniz devam ediyorsa, başvuruyu deneme süresi tamamlandıktan sonra yapmak çoğu zaman daha isabetlidir. Aynı dosya, birkaç ay sonra çok daha kolay kabul edilebilir hâle gelir.

Beş Yıllık Süre Nasıl Hesaplanıyor?

Vatandaşlığa alınma için aranan yasal ikamet süresi beş yıldır. Bu süre, Almanya’da yasal ve mutat olarak yaşadığınız dönemleri kapsar; hangi işverende çalıştığınız ya da kaç kez iş değiştirdiğiniz süreyi kesmez. İş değişikliği, ikametin kesintiye uğraması anlamına gelmez.

Süreyi kesen şey oturumdaki boşluklardır. İki iş arasında oturum izniniz sona ermiş ve zamanında uzatılmamışsa, o dönem yasal ikamet hesabında sorun yaratabilir. Bu yüzden iş değiştirirken oturum izninin dayanağının da değişip değişmediği kontrol edilmelidir; özellikle çalışma esasına bağlı izinlerde bu gözden kaçar.

Uzun yurt dışı kalışları da süreyi etkileyebilir. Kısa seyahatler sorun değildir; ancak Almanya’dan uzun süreli ayrılışlar hem oturum iznini hem de mutat ikamet değerlendirmesini etkiler. Türkiye’de uzun süre kalmayı gerektiren bir miras ya da tapu işiniz varsa, bunu vatandaşlık takviminizle birlikte planlamak gerekir.

Geçimin Sağlanması Şartı Neyi Kapsıyor?

Şart, geçimin sosyal yardıma başvurulmadan sağlanmasıdır. Sigorta esasına dayanan işsizlik ödeneği ile ihtiyaç esasına dayanan sosyal yardımlar aynı şey değildir ve aynı biçimde değerlendirilmez. Yine de her hâlde başvuru anındaki gelirin yeterliliği ayrıca aranır.

Kısmi zamanlı çalışma, serbest meslek ve birden fazla işten gelen gelir kabul edilir; önemli olan belgelendirilebilmesidir. Serbest çalışanlarda vergi beyannameleri, mali müşavir yazısı ve gelir istikrarını gösteren belgeler öne çıkar. Bordrolu çalışanlarda son aylara ait bordrolar ve iş sözleşmesi yeterli olur.

Eş ve çocukların durumu da hesaba katılır: geçim şartı yalnızca başvurucu için değil, bakmakla yükümlü olduğu kişiler için de değerlendirilir. Ailede ikinci bir gelir varsa bu lehe sonuç doğurur; buna karşılık hane hâlinde alınan bir sosyal yardım başvuruyu doğrudan etkileyebilir.

Serbest Çalışıyorsanız Değerlendirme Nasıl Yapılır?

Serbest meslek ve şahıs işletmesi gelirleri kabul edilir, ancak istikrarın gösterilmesi bordrolu çalışmaya göre daha fazla belge gerektirir. İdare genellikle son yılların vergi beyanlarına, gelir gider dengesine ve işletmenin sürdürülebilir olduğunu gösteren bir değerlendirmeye bakar.

Serbest çalışanlarda ikinci bir başlık daha vardır: yaşlılık güvencesi. Zorunlu sigortalı olmayan serbest çalışanların emeklilik bakımından nasıl korunduğu sorulabilir ve bu, başvurunun geçim değerlendirmesinde bir unsur olarak ortaya çıkabilir. Bu yüzden serbest çalışan başvurucuların dosyasını bordrolu bir başvurucuya göre daha erken hazırlamaya başlaması gerekir.

Bu Durumda Hangi Adımları Atmalısınız?

• Beş yıllık ikamet sürenizi oturum belgelerinizle doğrulayın: süreyi kesen şey iş değişikliği değil, oturumdaki boşluklardır.
• İş değişikliklerinde oturumun dayanağını kontrol edin: çalışma esasına bağlı izinlerde işveren değişikliği bildirim gerektirebilir.
• Başvuru zamanını deneme süresine göre planlayın: deneme süresi bitmiş bir sözleşme, geçim öngörüsünü belirgin biçimde güçlendirir.
• Gelir belgelerinizi son aylar üzerinden hazırlayın: değerlendirme geçmişe değil, karar anındaki duruma bakar.
• Uzun yurt dışı kalışlarınızı listeleyin: uzun ayrılışlar hem oturumu hem mutat ikamet değerlendirmesini etkiler.

Sık Yapılan Hatalar

• Sık iş değiştirmeyi gizlemeye çalışmak: iş değişikliği ret sebebi değildir; eksik beyan ise ciddi bir sorundur.
• Deneme süresi dolmadan başvurmak: gelirin süreklilik değerlendirmesi bu aşamada en zayıf noktadadır.
• İki iş arasında oturum uzatmasını ihmal etmek: yasal ikamet hesabında boşluk doğurur ve beş yılı geriye atabilir.
• Hane hâlindeki sosyal yardımı hesaba katmamak: geçim şartı yalnızca başvurucu için değil, bakmakla yükümlü olunanlar için de aranır.

Parlar Partner Avukatlık Bürosu Olarak Yanınızdayız

Almanya ve Türkiye arasında yaşanan vatandaşlık başvuruları, geçim güvencesi şartı ve çalışma geçmişinin değerlendirilmesi uyuşmazlıkları meselelerinde, iki ülkenin hukuk sistemini de bilen bir ekiple çalışmak sürecin sonucunu doğrudan etkiler. Gelsenkirchen merkezli büromuz; Essen, Oberhausen, Bochum, Recklinghausen, Herne, Herten, Gladbeck, Bottrop, Hattingen, Marl ve Castrop-Rauxel başta olmak üzere bölgede yaşayan vatandaşlarımıza Türkçe ve Almanca dillerinde hukuki destek sunmaktadır. Yaşadığınız sorunu bize anlatın, birlikte en doğru adımı belirleyelim.

Başvuruyu Güçlendiren Diğer Şartlar

Geçim şartının yanında dil, bilgi ve sicil şartları da aranır. Dil düzeyinin belgelenmesi, vatandaşlık testinin geçilmesi ve ilgili sicil kayıtlarının temiz olması beklenir. Ayrıca anayasal düzene bağlılık beyanı istenir; bu beyanın kapsamı son yıllarda açıkça genişletilmiştir.

Türk vatandaşlığını korumak isteyen başvurucular için önemli bir kolaylık vardır: çifte vatandaşlık artık genel olarak kabul edilmektedir, dolayısıyla Alman vatandaşlığına geçmek için Türk vatandaşlığından çıkmak gerekmez. Bu, Türkiye’deki miras ve tapu hakları bakımından da doğrudan önem taşır.

Şimdi Yapmanız Gerekenler

1. Oturum belgelerinizle beş yıllık yasal ikametinizi tarih tarih doğrulayın.
2. İş değişikliklerinde oturum dayanağının değişip değişmediğini kontrol ettirin.
3. Son aylara ait gelir belgelerinizi ve iş sözleşmenizi hazırlayın.
4. Deneme süreniz devam ediyorsa başvuru zamanını buna göre planlayın.
5. Dil belgesi, vatandaşlık testi ve sicil belgelerini eksiksiz tamamlayın.

Sık sorulan sorular

Sık iş değiştirmek başvurumu reddettirir mi?

Hayır. Kanunda aynı işverende çalışma şartı yoktur. Değerlendirilen şey, karar anında geçiminizin sosyal yardıma başvurmadan sağlanabilmesidir.

İkamet süresi kaç yıl?

Yasal ikamet süresi beş yıldır. İş değişikliği bu süreyi kesmez; süreyi kesen şey oturumdaki boşluklardır.

Deneme süresindeyken başvurabilir miyim?

Başvurabilirsiniz, ancak gelirin sürekliliği bu aşamada en zayıf değerlendirilir. Deneme süresi bittikten sonra başvurmak çoğu zaman daha isabetlidir.

İşsizlik ödeneği aldım, sorun olur mu?

Sigorta esasına dayanan ödenek ile ihtiyaç esasına dayanan sosyal yardım aynı biçimde değerlendirilmez. Her hâlde başvuru anındaki gelirin yeterliliği ayrıca aranır.

Türk vatandaşlığımdan çıkmam gerekir mi?

Hayır. Çifte vatandaşlık genel olarak kabul edilmektedir; Alman vatandaşlığına geçmek için Türk vatandaşlığından çıkmanız gerekmez.