Almanya’da bir işletme sahibisiniz ve Türkiye’deki bir tedarikçiden düzenli olarak mal alıyorsunuz; son siparişinizde sözleşmede teslim şartı Incoterms FOB (Free on Board – gemi bordasında teslim) olarak belirlenmişti. Mallar Türk limanında gemiye yüklenirken bir hasara uğradı ve siz Almanya’da malları hasarlı teslim aldınız. “Sorumluluk kimde?” sorusu, uluslararası ticarette Incoterms kurallarıyla çalışan pek çok işletme sahibinin merak ettiği teknik ama kritik bir konudur.

FOB Şartında Risk Gemi Küpeştesinde (veya Yüklemede) Alıcıya Geçer

Incoterms 2020 kurallarına göre FOB (Free on Board) teslim şartı, satıcının malı belirlenen yükleme limanında gemiye teslim etmesiyle satıcının yükümlülüğünün sona erdiğini ve mal üzerindeki hasar/kayıp riskinin bu andan itibaren alıcıya geçtiğini düzenler; yani mallar limanda gemiye yüklenirken meydana gelen bir hasar, kural olarak sizin (alıcının) riski kapsamındadır, tedarikçinizin değil. Bu nedenle, hasarın tam olarak hangi anda meydana geldiği (yükleme öncesi mi, yükleme sırasında mı) belirleyici önem taşır; hasar, mallar gemiye fiilen yüklenmeden önce, hâlâ tedarikçinizin sorumluluğu altındayken meydana geldiyse, sorumluluk tedarikçinizde kalmaya devam eder.

Bu Durumda Hangi Adımları Atmalısınız?

• Hasarın zamanını netleştirin: Yükleme belgelerini (Bill of Lading, yükleme raporu, fotoğraflar) inceleyerek hasarın tam olarak ne zaman meydana geldiğini tespit edin.
• Nakliye sigortanızı kontrol edin: FOB şartında risk sizde olduğundan, malların taşıma sırasındaki risklerini kapsayan bir nakliye sigortanızın (Transportversicherung) olup olmadığını kontrol edin ve varsa hasar bildirimini derhal yapın.
• Tedarikçiyle iletişime geçin: Hasarın yükleme öncesi meydana geldiğine dair delil varsa, tedarikçinize yazılı olarak bildirerek sorumluluğu ve tazminat talebinizi iletin.

Parlar Partner Avukatlık Bürosu Olarak Yanınızdayız

Almanya ve Türkiye arasında yaşanan uluslararası ticarette Incoterms teslim şartları, taşıma sırasında hasar sorumluluğu ve nakliye sigortası uyuşmazlıkları meselelerinde, iki ülkenin hukuk sistemini de bilen bir ekiple çalışmak sürecin sonucunu doğrudan etkiler. Gelsenkirchen merkezli büromuz; Essen, Oberhausen, Bochum, Recklinghausen, Herne, Herten, Gladbeck, Bottrop, Hattingen, Marl ve Castrop-Rauxel başta olmak üzere bölgede yaşayan vatandaşlarımıza Türkçe ve Almanca dillerinde hukuki destek sunmaktadır. Yaşadığınız sorunu bize anlatın, birlikte en doğru adımı belirleyelim.

Nakliye Sigortam Yoksa Ne Yapabilirim?

Nakliye sigortanız yoksa ve hasarın gerçekten yükleme sırasında (risk sizde iken) meydana geldiği tespit edilirse, zararı taşıyan tarafın (gemi şirketi veya yükleme operasyonunu yapan liman işletmesi) sorumluluğunu, ilgili taşıma sözleşmesi ve deniz ticareti hükümleri çerçevesinde araştırmanız gerekir; bu süreç genellikle daha karmaşık ve zaman alıcıdır, bu nedenle gelecekteki işlemleriniz için nakliye sigortası yaptırmanız önemle önerilir.

FOB Yerine CIF Seçseydim Fark Eder miydi?

CIF (Cost, Insurance and Freight) teslim şartında, satıcı malın sigortasını ve navlununu üstlenmekle yükümlüdür; bu nedenle gelecekteki sözleşmelerinizde, riskin ne zaman ve nasıl geçtiğini netleştiren ve sigorta yükümlülüğünü de düzenleyen bir teslim şartı seçmeniz, benzer sorunları önlemenize yardımcı olabilir.

Şimdi Yapmanız Gerekenler

1. Hasarın tam olarak ne zaman meydana geldiğini belgelerle tespit edin.
2. Nakliye sigortanızı kontrol edip hasar bildirimini yapın.
3. Bir ticaret hukuku avukatıyla tedarikçinize veya sigortanıza karşı talebinizi değerlendirin.