Miras davasında tanıkların Almanya’da yaşaması davayı engellemez; yalnızca dinlenme usulünü değiştirir ve dosyanın takvimini uzatır. Türkiye’de görülen bir miras davasında yurt dışındaki tanık, istinabe yoluyla ya da ses ve görüntü nakli yoluyla dinlenebilir.
Almanya’da yaşayan ailelerin Türkiye’deki miras dosyalarında tanık ihtiyacı sıkça doğar: taşınmazın kim tarafından kullanıldığı, bakım ve masrafların kim tarafından karşılandığı, miras bırakanın iradesinin nasıl açıklandığı gibi konular çoğu zaman yalnızca aile çevresindeki kişilerce bilinir. Bu kişilerin tamamının Türkiye’ye gelmesi ise pratikte mümkün olmaz.
Miras davasında tanıkların Almanya’da yaşaması ne değiştirir?
Birinci yol istinabedir. Mahkeme, tanığın bulunduğu ülkedeki yetkili makam aracılığıyla ifadenin alınmasını ister. Bu talep, adli yardımlaşma kanalıyla iletilir ve Almanya’daki yetkili mahkeme tanığı dinleyerek tutanağı gönderir. Yol güvenlidir; ancak evrakın gidiş dönüşü aylar sürebilir.
İkinci yol ses ve görüntü nakli yoluyla dinlemedir. Türk usul hukuku, tarafların ve tanıkların bulundukları yerden duruşmaya katılmasına imkân tanır. Bu yöntem çok daha hızlıdır ve uygulamada giderek yaygınlaşmaktadır. Talebin duruşmadan makul bir süre önce yapılması ve teknik şartların sağlanması gerekir.
Üçüncü yol, tanığın Türkiye’ye gelerek duruşmada dinlenmesidir. Bu, uygulamada en sağlam sonucu veren yöntemdir; çünkü mahkeme tanığı doğrudan gözlemler ve taraf vekilleri soru yöneltebilir. Tanığın yol ve konaklama giderlerinin karşılanması gündeme gelir; bu giderler yargılama gideri olarak talep edilebilir.
Hangi yolun seçileceği, tanığın ifadesinin dosyadaki ağırlığına göre belirlenmelidir. Tek bir olguyu doğrulayacak tanık için istinabe yeterliyken, uyuşmazlığın merkezinde yer alan bir tanığın doğrudan dinlenmesi tercih edilir.
Yazılı beyan tanık ifadesinin yerine geçer mi?
Türk usul hukukunda tanığın kural olarak duruşmada dinlenmesi esastır. Mahkeme, uygun gördüğü hâllerde tanığın yazılı beyanda bulunmasına karar verebilir; ancak bu, tarafın kendiliğinden sunacağı bir belgeyle aynı şey değildir.
Noterde düzenlenmiş bir beyan ya da konsoloslukta alınmış bir yazı, delil değeri bakımından tanık ifadesinin yerine geçmez. Bu belgeler dosyaya sunulabilir ve mahkemenin takdirine katkı sağlayabilir; ancak karşı tarafın soru yöneltme imkânı bulunmadığı için ağırlığı sınırlıdır.
Bu nedenle uygulamada izlenen yol, yazılı beyanın hazırlık amacıyla kullanılması ve asıl dinlemenin usulüne uygun biçimde yapılmasıdır. Beyanın içeriği ile sonradan verilen ifadenin çelişmesi, tanığın güvenilirliğini zedelediği için metin dikkatle hazırlanmalıdır.
Almanya’daki belgeler Türkiye’de nasıl kullanılır?
Almanya’dan alınan resmî belgelerin Türkiye’de kullanılabilmesi için uluslararası onay şerhi taşıması ve yeminli tercümesinin yapılmış olması gerekir. Banka kayıtları, tapu kayıtları, vergi belgeleri ve mahkeme kararları bu kapsamdadır.
Belgelerin toplu hâlde ve tek seferde hazırlanması, dosyanın hızını belirgin biçimde artırır. Duruşma sırasında eksik fark edilen her belge, en az bir duruşma dönemi kaybı anlamına gelir; bu da Türkiye’deki uygulamada aylara denk gelir.
Tercümenin niteliği de önemlidir. Hukuki terimlerin yanlış çevrilmesi, belgenin anlamını değiştirebilir ve mahkemeyi yanlış yönlendirebilir. Özellikle miras hukukuna ilişkin Alman kavramlarının Türkçe karşılıklarının doğru seçilmesi gerekir.
Dava Türkiye’de mi Almanya’da mı açılmalıdır?
Bu, mal varlığının nerede bulunduğuna göre belirlenir. Türkiye’deki taşınmazlar bakımından kural olarak orada yürüyen kurallar uygulanır ve dava Türkiye’de açılır. Almanya’daki banka hesapları ve taşınır mallar bakımından ise buradaki düzenlemeler devreye girer.
Aynı mirasın iki ülkede birden yürütülmesi olağandır. Bu hâlde iki dosyanın birbiriyle çelişmemesi için baştan planlama yapılması gerekir. Bir ülkede verilen beyan, diğer ülkedeki dosyada aleyhe kullanılabilir.
Masraf ve süre karşılaştırması da yapılmalıdır. Türkiye’de yargılama giderleri genellikle daha düşüktür; buna karşılık süre daha uzundur. Almanya’da ise süre daha kısa, masraf daha yüksektir. Bu karşılaştırma, uyuşmazlığın hangi ülkede öncelikli olarak yürütüleceğine karar verirken dikkate alınmalıdır.
Zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerin iki hukukta farklı işlediği de unutulmamalıdır. Bir ülkede henüz süresi dolmamış bir talep, diğerinde kullanılamaz hâle gelmiş olabilir. Bu nedenle iki ülkeye yayılmış miras dosyalarında ilk yapılacak iş, her iki taraftaki süreleri aynı takvime işlemektir. Süre kaybı, bu dosyalarda en sık karşılaşılan ve telafisi bulunmayan hatadır.
Mirasçılardan birinin diğerlerinden önce hareket etmesi de sonucu etkiler. Türkiye’de açılan bir dava, Almanya’daki dosyada tarafların pozisyonunu sabitleyebilir. Bu nedenle mirasçılar arasında iletişim varsa, hangi ülkede hangi adımın önce atılacağının birlikte kararlaştırılması hem masrafı düşürür hem de çelişkili beyan riskini ortadan kaldırır.
Bu Durumda Hangi Adımları Atmalısınız?
- Tanıkların ifadesinin ağırlığını belirleyin: Yöntem buna göre seçilir.
- Ses ve görüntü nakli talebini erken yapın: Teknik hazırlık süre ister.
- Belgeleri toplu hazırlatın: Eksik belge bir duruşma dönemi kaybettirir.
- Onay şerhi ve yeminli tercümeyi atlamayın: Belge aksi hâlde kabul edilmez.
- İki ülkedeki dosyaları birlikte planlayın: Beyanlar birbiriyle çelişmemeli.
Parlar Partner Avukatlık Bürosu Olarak Yanınızdayız
Türkiye’deki miras dosyanızda tanıkların nasıl dinlenebileceğini ve belgelerin nasıl hazırlanması gerektiğini birlikte planlayabiliriz. Gelsenkirchen merkezli büromuz; Essen, Oberhausen, Bochum, Recklinghausen, Herne, Herten, Gladbeck, Bottrop, Hattingen, Marl ve Castrop-Rauxel başta olmak üzere bölgede yaşayan vatandaşlarımıza Türkçe ve Almanca dillerinde hukuki destek sunmaktadır. Bünyemizdeki Türk ve Alman avukat kadromuzla, Türkiye’deki dosyalarınız için Türkiye’ye gitmenize gerek yok — süreci Almanya’dan bizimle yürütebilirsiniz. Sorunuzu kısaca iletmek için WhatsApp üzerinden hemen yazın ya da iletişim sayfamızdan bize ulaşın.
Vekaletname olmadan dava yürütülebilir mi?
Yurt dışında yaşayan bir mirasçının Türkiye’deki davasını kendisi takip etmesi pratikte mümkün değildir. Bu nedenle sürecin bir vekil aracılığıyla yürütülmesi gerekir. Vekaletnamenin Türk konsolosluğunda düzenlenmesi en güvenli yoldur; böylece ayrıca tercüme ve onay gerekmez.
Vekaletnamede dava açma, feragat, sulh olma, temyiz ve para tahsil etme yetkilerinin ayrı ayrı yazılı olması gerekir. Genel ifadelerle hazırlanmış belgeler, duruşma aşamasında eksik bulunabilir ve yeni bir belge temin edilene kadar dosya bekler. Bu, yurt dışından yürütülen dosyalarda en sık yaşanan gecikmedir.
Tanıklık yapmak Almanya’daki işimi etkiler mi?
Türkiye’deki bir davada tanıklık yapmak, Almanya’daki iş ilişkisi bakımından kendiliğinden bir izin hakkı doğurmaz. Duruşmaya katılmak için izin kullanılması gerekir. Bu nedenle ses ve görüntü nakli yoluyla dinlenme, çalışan tanıklar için çoğu zaman tek uygulanabilir yöntemdir ve talebin bu gerekçeyle desteklenmesi mahkemece olumlu karşılanır.
Şimdi Yapmanız Gerekenler
- Tanık listenizi ve her birinin bildiği konuları yazın.
- Ses ve görüntü nakli için mahkemeye erken talep iletin.
- Alman belgelerinin onay ve tercümesini başlatın.
- Konsolosluktan kapsamlı vekaletname düzenletin.
Bu yazıdaki bilgiler genel bilgilendirme niteliğindedir, hukuki tavsiye yerine geçmez. Dosyanıza özgü değerlendirme için bizimle iletişime geçin.
Sık sorulan sorular
Tanığım Türkiye’ye gelemiyor, dava düşer mi?
Düşmez. Tanık istinabe yoluyla ya da ses ve görüntü nakli yoluyla bulunduğu yerden dinlenebilir.
Noterden alınan beyan yeterli mi?
Tanık ifadesinin yerine geçmez. Dosyaya sunulabilir ancak karşı tarafın soru yöneltme imkânı bulunmadığı için ağırlığı sınırlıdır.
Alman banka kayıtları Türkiye’de delil olur mu?
Uluslararası onay şerhi ve yeminli tercümesi tamamlandığında kullanılabilir.
Davayı iki ülkede birden açabilir miyim?
Mal varlığı iki ülkeye yayılmışsa bu olağandır; ancak dosyaların birbiriyle çelişmemesi için baştan planlama yapılması gerekir.
