Anne ya da babanızdan kalan mirası paylaşmanız gerekiyor ama kardeşiniz Almanya’da, siz Türkiye’de yaşıyorsunuz ve bir türlü anlaşamıyorsunuz. Miras malları hem Türkiye’de hem Almanya’da dağılmış durumda ve şimdi “hangi ülkede dava açmalıyım, hangi mahkeme yetkili?” sorusuyla kayboluyorsunuz. Sınır ötesi miras uyuşmazlıkları karmaşık görünse de belirli kurallara göre netleştirilebilir.
Hangi Ülke Hukuku Uygulanır?
AB Miras Tüzüğü (655/2012 sayılı Tüzük) kapsamında, miras bırakanın son mutat mesken (alışılmış ikametgah) yeri temel kural olarak belirleyicidir. Miras bırakan vefat ettiğinde Almanya’da yaşıyorsa, kural olarak Alman miras hukuku ve Alman mahkemeleri yetkilidir; Türkiye’de yaşıyorsa Türk hukuku ve Türk mahkemeleri devreye girer.
Türk Vatandaşları İçin Özel Durum
Türkiye, AB Miras Tüzüğü’ne taraf değildir, bu nedenle Türk vatandaşlarının mirasında Almanya bu tüzüğü uygularken, Türkiye kendi milletlerarası özel hukuk kurallarını (MÖHUK) uygular. MÖHUK’a göre Türk vatandaşlarının mirasında, taşınırlar için vatandaşlık hukuku (Türk hukuku), taşınmazlar için ise malın bulunduğu ülke hukuku (lex rei sitae) esas alınır. Bu, aynı miras için iki farklı hukukun iç içe geçebileceği anlamına gelir.
Dava Nerede Açılmalı?
- Almanya’daki mal varlığı için: Genellikle miras bırakanın son ikamet ettiği yer Alman mahkemesi yetkilidir
- Türkiye’deki taşınmazlar için: Malın bulunduğu yer Türk mahkemesi kesin yetkilidir, bu konuda başka ülke mahkemesi karar veremez
- Türkiye’deki taşınırlar için: Miras bırakanın vatandaşlığına göre Türk hukuku uygulanabilir, dava genellikle Türkiye’de açılır
İki Ülkede Ayrı Ayrı Dava Açmak Zorunda mıyım?
Çoğu zaman evet, çünkü taşınmazlar üzerindeki yetki kesin ve devredilemez niteliktedir. Ancak mirasçılar arasında anlaşma sağlanabilirse, tek bir noter huzurunda düzenlenecek miras paylaşım sözleşmesiyle her iki ülkedeki malların paylaşımı tek seferde çözülebilir; bu, iki ayrı dava açmaktan çok daha hızlı ve ekonomiktir.
Kardeşimle Anlaşamıyorsak Süreç Nasıl İlerler?
- Öncelikle her iki ülkedeki miras kapsamını (taşınır/taşınmaz, banka hesapları) net şekilde tespit edin
- Almanya’da mirasçılık belgesi (Erbschein), Türkiye’de veraset ilamı alın
- Anlaşma girişimi başarısız olursa, taşınmazın bulunduğu ülkede ortaklığın giderilmesi (izale-i şüyu) davası açılır
- Almanya’daki mal varlığı için ayrıca Alman mahkemesinde miras paylaşım davası açılabilir
İki Hukuk Sistemini Birlikte Yönetiyoruz
Sınır ötesi miras davaları, hem Alman hem Türk miras hukukuna hakim olmayı gerektirir; aksi halde yanlış mahkemede açılan bir dava zaman ve para kaybına yol açar. Parlar Partner olarak Almanya-Türkiye bağlantılı miras uyuşmazlıklarında hem yetki tespitinde hem de dava sürecinde uçtan uca destek sağlıyoruz. Miras durumunuzu bize anlatın, doğru stratejiyi birlikte belirleyelim.
