Almanya’da evlenmeyi planlayan Türk çiftlerin çoğu, düğün hazırlıklarına odaklanırken evliliğin mali boyutunu, yani mal rejimini, göz ardı ediyor. Oysa hangi mal rejiminin geçerli olacağı, olası bir boşanmada kimin neye ne kadar hak sahibi olacağını doğrudan belirliyor. Alman hukuku, çiftlere üç temel seçenek sunar: yasal rejim olan Zugewinngemeinschaft, sözleşmeyle kurulan Gütertrennung ve daha nadir kullanılan Gütergemeinschaft.

Yasal Mal Rejimi: Zugewinngemeinschaft

Evlilik sırasında herhangi bir sözleşme yapılmazsa, Almanya’da otomatik olarak Zugewinngemeinschaft (kazanç ortaklığı) rejimi uygulanır. Bu rejimde evlilik boyunca eşlerin malları hukuken ayrı kalır; her eş kendi adına aldığı mülkün, açtığı hesabın sahibi olmaya devam eder. Ancak boşanma anında, evlilik süresince her iki eşin de servetinde meydana gelen artış (Zugewinn) karşılaştırılır ve aradaki fark yarı yarıya dengelenir (Zugewinnausgleich).

Zugewinngemeinschaft’ın Türk Çiftler İçin Anlamı

Örneğin evlilik başında hiçbir varlığı olmayan bir eş, evlilik süresince kariyer yapıp mülk edinen diğer eşin servetindeki artıştan boşanmada pay alabilir. Bu durum özellikle ev hanımlığı yapan veya çocuk bakımı nedeniyle çalışma hayatına ara veren eşler için önemli bir güvence oluşturur.

Sözleşmeyle Kurulan Rejim: Gütertrennung

Gütertrennung (mal ayrılığı) rejiminde eşlerin malvarlıkları evlilik öncesinde olduğu gibi tamamen ayrı kalır ve boşanmada herhangi bir dengeleme yapılmaz. Bu rejimin geçerli olabilmesi için noter huzurunda düzenlenen bir evlilik sözleşmesi (Ehevertrag) gereklidir. Özellikle kendi işletmesi, şirket hissesi ya da Türkiye’de gayrimenkulü bulunan eşler, evlilik sonrası bu varlıkların boşanma sürecine dahil edilmesini istemediklerinde bu rejimi tercih eder.

Kimler İçin Uygundur?

• Evlilik öncesinde şirket kurmuş veya iş yeri sahibi olan eşler
• Türkiye’de miras yoluyla veya önceden edinilmiş gayrimenkulü bulunan eşler
• İkinci evliliğini yapan ve önceki evlilikten çocukların mirasını korumak isteyen eşler

Nadir Kullanılan Seçenek: Gütergemeinschaft

Gütergemeinschaft (mal ortaklığı) rejiminde eşlerin neredeyse tüm malvarlığı ortak mülkiyete dönüşür ve birlikte yönetilir. Bu rejim, sorumlulukların da ortaklaşması nedeniyle günümüzde çok az tercih edilir; özellikle bir eşin borçlarının diğerini de etkileyebilmesi risk oluşturur. Bu nedenle Türk-Alman çiftlere genellikle önerilmez.

Evlilik Sözleşmesi Ne Zaman Yapılmalı?

Evlilik sözleşmesi teorik olarak evlilikten önce veya sonra herhangi bir zamanda noter huzurunda yapılabilir. Ancak sözleşmenin evlilikten hemen önce, baskı altında ve tek taraflı çıkarları koruyacak şekilde hazırlanması, ileride mahkemede geçersizliğinin ileri sürülmesine yol açabilir. Bu yüzden:

1. Sözleşme, evlilikten makul bir süre önce hazırlanmalı
2. Her iki tarafın da bağımsız hukuki danışmanlık alması sağlanmalı
3. Sözleşme içeriği açık, dengeli ve her iki tarafın menfaatini gözetir şekilde kurgulanmalı
4. Noter, sözleşmeyi taraflara ayrıntılı biçimde açıklamalı

Türkiye’de Edinilen Mallar Ne Olacak?

Almanya’da ikamet eden ancak Türkiye’de gayrimenkulü veya işletmesi bulunan çiftler için mal rejimi seçimi ayrı bir önem taşır. Zugewinngemeinschaft rejiminde, Türkiye’deki mal varlığındaki değer artışı da dengeleme hesabına dahil edilebilir; bu nedenle sınır ötesi varlığı olan eşlerin mal rejimi konusunda mutlaka uzman bir avukattan destek alması tavsiye edilir.

Mal rejimi seçimi, evlilik kadar keyifli bir konu olmasa da, ileride yaşanabilecek uyuşmazlıkları önlemek açısından hayati önemdedir. Parlar Partner Avukatlık Bürosu olarak Türk-Alman çiftlere evlilik sözleşmesi hazırlığından mal rejimi danışmanlığına kadar kapsamlı destek sunuyoruz.